در هفتههای اخیر، جامعه کریپتو با یکی از مهمترین و تکاندهندهترین هشدارهای امنیتی مواجه شده است؛ ویتالیک بوترین، همبنیانگذار اتریوم اعلام کرد که کامپیوترهای کوانتومی ممکن است زودتر از آنچه تصور میشد بتوانند رمزنگاری بیتمکوین، اتریوم و اغلب بلاکچینهای فعلی را بشکنند.
او این صحبتها را در کنفرانس Devconnect بوینسآیرس – نوامبر ۲۰۲۵ بیان کرد و گفت:
«من فکر میکنم احتمال اینکه یک کامپیوتر کوانتومی کامل که شُور را اجرا کند تا پیش از انتخابات ۲۰۲۸ آمریکا ساخته شود، کاملاً واقعی است.»
این هشدار همزمان با گزارشهای جدید درباره جهشهای غافلگیرکننده گوگل و مایکروسافت در حوزه محاسبات کوانتومی منتشر شد؛ اتفاقاتی که سرعت نگرانیها را چند برابر کرده است.
مشکل دقیق چیست؟ چرا کامپیوترهای کوانتومی خطرناکاند؟
بلاکچینهای امروزی مانند Bitcoin و Ethereum از رمزنگاری منحنی بیضوی (Elliptic Curve Cryptography / ECC) برای ساخت کلیدهای خصوصی و عمومی استفاده میکنند.
این مدل رمزنگاری روی یک اصل کار میکند:
«محاسبه کلید عمومی از کلید خصوصی آسان است، اما برگشت آن تقریباً غیرممکن.»
اما با ظهور کامپیوترهای کوانتومی پیشرفته، الگوریتم معروف Shor’s Algorithm میتواند این عملیات را در زمان بسیار کوتاه معکوس کند. یعنی:
- کلید عمومی → کلید خصوصی
- و در نتیجه → امکان سرقت کامل داراییها
به همین دلیل است که بوترین و بسیاری از متخصصان هشدار دادهاند:
«اگر ECC شکست بخورد، کل اکوسیستم کریپتو ممکن است در معرض فروپاشی امنیتی قرار بگیرد.»
تأثیر این نگرانی بر بازار
همزمان با انتشار این هشدارها، بازار کریپتو سقوط شدیدی تجربه کرد:
- قیمت بیتکوین به زیر ۱۰۰,۰۰۰ دلار برگشت
- اتریوم و آلتکوینها نیز کاهشهای قابل توجهی ثبت کردند
- تحلیلگران از احتمال «سقوط ۱ تریلیون دلاری» صحبت کردهاند
این افت قیمت، ناشی از نگرانی سرمایهگذاران درباره ریسکهای امنیتی در آینده نزدیک است.
راهکارهایی که ویتالیک برای امنیت اتریوم پیشنهاد میدهد
بوترین تأکید کرده که نباید وحشت کنیم، اما باید فوراً اقدام کنیم. او یک نقشه راه چندبخشی ارائه کرده:
استفاده از رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم
از جمله:
- Winternitz signatures
- STARKs
این روشها برخلاف ECC در برابر حملات کوانتومی مقاوم هستند.
حسابآبستراکشن (Account Abstraction)
راهکاری که به کاربران اجازه میدهد بهصورت تدریجی به کیفپولهای پستکوانتوم مهاجرت کنند.
“فورک نجات اضطراری”
بوترین احتمال یک simple recovery fork را مطرح کرده است؛ یعنی اگر ناگهان یک کامپیوتر کوانتومی قوی فعال شود، شبکه بتواند با فورک سریع، داراییها را ایمن کند.
تمرکز روی لایه دوم
او معتقد است تغییرات سنگین نباید به لایه پایه اتریوم اضافه شود.
لایه ۱ باید ساده، امن و باثبات باقی بماند، و نوآوریها بیشتر به لایه ۲ منتقل شوند.
آیا همه بخشهای بلاکچین آسیبپذیر هستند؟
خیر. بوترین توضیح داده که:
- کلیدهای مبتنی بر هش (SHA-256 و Keccak) تا حد زیادی در برابر حملات کوانتومی مقاومترند.
- مشکل اصلی امضای دیجیتال مبتنی بر منحنی بیضوی است، نه هشینگ.
این یعنی حتی در صورت تهدید، همهچیز یکباره از بین نمیرود، اما کیفپولها و امضاها بیشترین ریسک را دارند.
بیتکوین چه میکند؟
کارشناسان حوزه کوانتوم هشدار دادهاند که توسعهدهندگان بیتکوین نیز باید سریعاً وارد عمل شوند.
ثیو پرونین، مدیرعامل Alice & Bob، گفته:
«بیتکوین در بهترین حالت باید تا ۲۰۳۰ فورک شود و به رمزنگاری جدید مهاجرت کند.»
یعنی همان چالشی که اتریوم با آن مواجه است.
تهدید واقعی است، اما قابل مدیریت
سیگنال مشترک بین تمام متخصصان:
- نه وحشت کنید، نه بیخیال باشید.
- تهدید کامپیوترهای کوانتومی واقعی است و ممکن است زودتر از انتظار فرا برسد.
- بلاکچینها باید از همین حالا برای مهاجرت به رمزنگاری پستکوانتوم آماده شوند.
این موضوع بهنوعی یک هشدار تاریخی برای کل صنعت است.
همچنین حتی در چنین مباحث جدی، وبسایتهای خبری کریپتو معمولاً هنگام پوشش این رویدادها، موضوعات مرتبط مثل «پاداشها» یا «بونوسهای امنیتی» پروژهها را نیز بررسی میکنند؛ بنابراین میتوان گفت این هشدار در کنار بسیاری از جوایز و کمپینهای امنیتی آینده نیز اهمیت جدی پیدا خواهد کرد.
